Altın takının fiyatı nasıl hesaplanır?
Altın takı alırken en çok sorulan soru “Bu fiyat nereden çıktı?” sorusudur. Oysa hesap şaşırtıcı derecede basittir: maden bedeli, işçilik, varsa taş ve vergi. Bu rehberde formülü parça parça açıyor, bir örnekle sonuna kadar götürüyoruz.
Formülün dört parçası
Bir altın takının fiyatı dört bileşenden oluşur. Birincisi maden bedelidir: ürünün gramı, ayarının milyem karşılığı ve o anki has altın satış fiyatı çarpılarak bulunur. İkincisi işçiliktir: ürünün tasarımı, üretimi, cilası ve satıcının kârı bu kalemdedir. Üçüncüsü varsa taş bedelidir. Dördüncüsü ise vergidir.
Kuyumcular has altın fiyatını gün içinde sürekli takip eder; çünkü piyasa her an hareket eder. Bu yüzden altın takının fiyatı da, sabit etiketli bir üründen farklı olarak gün içinde değişebilir. Canlı altın fiyatlı e-ticaret sistemlerinde bu hesap her saniye otomatik yapılır.
- Maden bedeli = gram × milyem ÷ 1000 × has altın satış fiyatı
- İşçilik = gram başına tutar, maden bedelinin yüzdesi ya da parça başı sabit tutar
- Taş = taşın kendi bedeli (pırlantada karat, renk, berraklık ve kesime göre)
- Vergi = mevzuata göre hesaplanan KDV
İşçilik neden ürüne göre değişir?
İşçilik, ürünü ürün yapan emeğin karşılığıdır. Makinede seri üretilen düz bir zincirin işçiliği düşüktür; elde örülmüş bir burgu yüzüğün, kalemle işlenmiş bir bileziğin ya da taş yuvaları tek tek açılmış bir tamturun işçiliği yüksektir. Bu yüzden kuyumcular işçiliği üç farklı biçimde hesaplayabilir: gram başına sabit tutar, maden bedelinin yüzdesi ya da parça başına sabit tutar. Ayrıntısı için “İşçilik nedir?” rehberimize bakabilirsiniz.
KDV altında nasıl hesaplanır?
Altın takıda KDV, satış bedelinin tamamı üzerinden değil; mevzuata göre külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan kısım, yani işçilik ve taş üzerinden hesaplanır. Yatırımlık altında (gram külçe, çeyrek, yarım, tam) ise mevzuata göre KDV uygulanmaz. Gümüş takıda KDV tüm bedel üzerinden hesaplanır. Oranlar ve uygulama mevzuata bağlıdır; kurulumda firmanın mali müşaviriyle doğrulanır.
Adım adım örnek
Örnek: 2,40 gram, 14 ayar, işçiliği maden bedelinin yüzde 18’i olan bir yüzük düşünelim ve has altın satış fiyatını örnek olarak gram başına 6.200 ₺ alalım. Bu sayılar yalnız hesabı göstermek içindir; gerçek fiyat o anki piyasaya göre değişir.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Has karşılığı | 2,40 g × 0,585 | 1,404 g has |
| Maden bedeli | 1,404 g × 6.200 ₺ | 8.704,80 ₺ |
| İşçilik | 8.704,80 ₺ × %18 | 1.566,86 ₺ |
| Taş | Yok | 0,00 ₺ |
| KDV matrahı | İşçilik + taş | 1.566,86 ₺ |
| KDV (örnek %20) | 1.566,86 ₺ × %20 | 313,37 ₺ |
| Toplam | Maden + işçilik + KDV | 10.585,03 ₺ → 10.585 ₺ |
Örnek hesaptır; vergi oranı ve uygulaması mevzuata göre belirlenir. Sırmava demosunda fiyatlar 5 ₺’ye yuvarlanır.
Fiyat neden sepette kilitlenir?
Has altın fiyatı gün içinde değiştiği için sepete eklediğiniz bir yüzüğün fiyatı ödeme adımına gelene kadar değişebilir. Bu, hem müşteri hem kuyumcu için belirsizlik yaratır. Sırmava demosunda sepete eklenen altın ürünün fiyatı 10 dakika boyunca kilitlenir; başlıktaki cam halka kalan süreyi gösterir. Süre dolarsa sistem güncel fiyatı gösterir ve onayınızı ister. Piyasada ani bir dalgalanma olduğunda ise mağaza, panelde belirlediği eşik aşıldığında altın satışını geçici olarak duraklatabilir.
Şeffaf döküm neden önemli?
Müşteri gramı, ayarı ve işçiliği görünce fiyata güvenir; kuyumcu da “neden bu kadar?” sorusunu tek ekranla yanıtlamış olur. Bu yüzden her ürün sayfamızda fiyat dökümü cetveli vardır: maden, işçilik, taş ve vergi oransal çubuklarla gösterilir. Panelde bir işçilik kuralını değiştirdiğinizde döküm de, fiyat da anında güncellenir.
Adım adım
- Has karşılığını bulunÜrünün gramını milyem karşılığıyla çarpın (14 ayar için 0,585).
- Maden bedelini hesaplayınHas gramı güncel has altın satış fiyatıyla çarpın.
- İşçiliği ekleyinGram başı, yüzde ya da sabit işçiliği hesaplayıp ekleyin.
- Taş ve vergiyi ekleyinVarsa taş bedelini ekleyin; KDV’yi mevzuata göre işçilik ve taş üzerinden hesaplayın.
Sık sorulan sorular
Altın takının fiyatı neden gün içinde değişiyor?
Çünkü maden bedeli has altın fiyatına bağlıdır ve has altın fiyatı piyasada sürekli hareket eder.
Aynı gramdaki iki yüzük neden farklı fiyatta?
Ayarları, işçilikleri ya da taşları farklı olabilir. Fiyat dökümünde hangi kalemin farkı yarattığı görülür.
Fiyat kilidi süresi dolarsa ne olur?
Sepet güncel fiyatı gösterir; onaylarsanız yeni fiyatla yeniden kilitlenir.
